Çerez tercih merkezi

Çerez tercihleri

Hangi çerezlere izin verdiğinizi buradan seçersiniz. Seçiminizi dilediğiniz zaman sayfa altındaki «Çerez Tercihleri» düğmesinden değiştirebilirsiniz.

Zorunlu çerezler

Sitenin çalışması için

Sitenin çalışması, oturumunuzun ve form gönderimlerinizin güvenliği ile açıkça yaptığınız seçimlerin (tema, çerez tercihi) hatırlanması için gereklidir. Kapatılamaz; bu çerezler engellenirse giriş, form gönderme ve tercih kaydetme çalışmaz.

Her zaman açık
Ayrıntılar 7 çerez
Çerez adı Sağlayıcı Süre Amaç
pratikbordro-session PratikBordro 2 saat Oturumunuzu sunucudaki oturum kaydına bağlar: giriş durumu, form doğrulama ve geçici bildirimler bu çerezle taşınır. Şifrelidir ve JavaScript ile okunamaz.
XSRF-TOKEN PratikBordro 2 saat Gönderdiğiniz formun gerçekten sizin tarayıcınızdan geldiğini doğrular (siteler arası istek sahteciliğine karşı koruma).
remember_web_* PratikBordro 400 gün Yalnız giriş ekranında "Beni hatırla" seçeneğini işaretlerseniz oluşur; tarayıcıyı kapatıp açtığınızda oturumunuzun sürmesini sağlar.
pb_cerez_tercihi PratikBordro 365 gün Çerez tercihinizi ve tercihi verdiğiniz tarihi saklar; aynı soruyu her ziyarette sormamak için kullanılır. Kimlik bilgisi içermez.
pb_theme PratikBordro 365 gün Açık/koyu tema seçiminizi saklar; sayfa doğru temayla açılır. Yalnız tema düğmesine bastığınızda oluşur.
pratikbordro_theme PratikBordro 365 gün Hesap panelindeki tema seçiminizi saklar. Yalnız panelde tema değiştirildiğinde oluşur.
locale PratikBordro 365 gün Yönetim panelindeki arayüz dili seçimini saklar. Yalnız yönetici hesabıyla dil değiştirildiğinde oluşur; ziyaretçilerde oluşmaz.

Analitik çerezler

Google Analytics 4

Herkese açık sayfaların ne kadar ve nasıl ziyaret edildiğini toplu istatistik olarak ölçer. Varsayılan olarak kapalıdır; yalnız siz izin verirseniz Google Analytics betiği yüklenir. İzin vermezseniz hiçbir Google isteği yapılmaz. Reklam ve kişiselleştirme izinleri her durumda kapalı tutulur.

Kapalı
Ayrıntılar 2 çerez
Çerez adı Sağlayıcı Süre Amaç
_ga Google (Google Analytics 4) 2 yıl Ziyaretçileri birbirinden ayırmak için rastgele bir kimlik saklar. Yalnız analitik izni verdiğinizde oluşur; izni geri aldığınızda silinir.
_ga_HWV06SP5DW Google (Google Analytics 4) 2 yıl Ziyaret (oturum) durumunu saklar. Yalnız analitik izni verdiğinizde oluşur; izni geri aldığınızda silinir.

Cihazınızda tutulan tercihler (çerez değil)

Aşağıdakiler çerez değildir: tarayıcınızın yerel deposunda kalır, sunucuya gönderilmez ve tarayıcı verilerinizi temizlediğinizde silinir. Yalnız sizin kullandığınız işlevin çalışması için gerekli olduklarından (ör. yarım kalan sınavın korunması) ayrıca onay istenmez ve anahtarı yoktur.

Ayrıntılar 10 kayıt
  • İzin talep formu taslağı İzin talep formuna girdiğiniz bilgiler yenilemede geri gelir. Yenile veya Temizle ile silinir; hesaplama için formu gönderdiğinizde bilgiler sunucuda işlenir. Yerel depo · 7 gün; süre sonunda araca ilk dönüşte silinir
  • Tema tercihi Açık/koyu tema seçiminiz; sayfa açılırken doğru tema uygulanır. Yerel depo · Siz silene kadar
  • Bordro sihirbazı taslağı Bordro hesaplama sihirbazına girdiğiniz değerler; sayfayı yenilediğinizde kaybolmaması için bu cihazda tutulur. "Yeni hesaplama" ile silinir. Yerel depo · Siz silene kadar
  • Tablo ile ücret hesaplama çalışması Tablo ile ücret hesaplamaya girdiğiniz değerler; aynı sekmede sayfalar arasında korunur. Oturum deposu · Sekme kapanınca
  • Parametre listesi filtresi Parametreler sayfasındaki "yalnız değişenler" seçiminiz. Oturum deposu · Sekme kapanınca
  • Excel sınavı yerel kayıtları Sınav denemenizin sahip anahtarı, gönderilmeyi bekleyen cevaplarınız ve işaretlediğiniz sorular. Bağlantı koptuğunda çalışmanızın kaybolmamasını sağlar. Yerel depo ve oturum deposu · Deneme tamamlanana ya da siz silene kadar
  • Excel sınavı hazırlık tercihleri Yalnız "Tercihlerimi hatırla" seçeneğini işaretlerseniz soru adedi, seviyeler, Excel profili, ad veya takma ad ve belgede ad gösterme tercihiniz bu tarayıcıda hatırlanır. Aydınlatma ve rıza onayları ile sınav yanıtları bu tercih kaydına yazılmaz; her yeni sınavda onaylar yeniden istenir. Yerel depo · 12 ay geçerli; süre dolduktan sonraki kullanımda temizlenir. Unutma işlemiyle veya tarayıcı verileriyle daha erken silinebilir.
  • Doğrulama e-postası bekleme süresi Doğrulama e-postasını art arda göndermeyi engelleyen sayaç. Yerel depo · 1 dakika
  • Geri bildirim sorusu sıklığı İşlem sonrası "işinize yaradı mı?" sorusunun ne sıklıkla gösterileceği: son gösterim tarihleri, "Şimdi değil" / "Bir daha sorma" seçimi, puanladığınız işlemler ve başarılı işlem tarihleri. Sunucuya gönderilmez, sizi izlemek için kullanılmaz; puan yalnız seçtiğinizde, yorum yalnız Gönder ile iletilir. Yerel depo · En çok 180 gün (eski kayıtlar kendiliğinden düşer); tarayıcı verileriyle silinebilir.
  • Hesap paneli görünüm tercihleri Panelde tema, açık menü grubu ve icmal tablosunda gösterilen sütunlar. Yalnız giriş yapan kullanıcılarda oluşur. Yerel depo · Siz silene kadar

Ayrıntılı açıklama ve tarayıcı ayarları için Çerez Politikası, kişisel verileriniz için KVKK Aydınlatma Metni sayfalarını inceleyebilirsiniz.

Otomatik BES Kesintisi 2026: %3 Neyin Üzerinden, Cayınca Ne Olur?

Bordronun en altında, vergilerin de altında duran bir satır var: "Otomatik BES kesintisi". 50.000 ₺ brütle çalışıyorsan orada her ay 1.500 ₺ yazar ve Ocak neti 40.207,53 ₺ yerine 38.707,53 ₺ olur. Bu yazıda o 1.500 ₺'nin neyin üzerinden çıktığını, alt ve üst sınırın nereden geldiğini, gelir vergisini neden değiştirmediğini ve iki aylık cayma hakkını kullanırsan ne olacağını 2026 parametreleriyle anlatıyoruz. Bütün rakamlar PratikBordro motorundan; aynı çalışanı BES açık ve kapalı olarak 12 ay boyunca yan yana koyduk.

Kesinti oranı%3prime esas kazanç üzerinden, kuruş atılır
Alt sınır990,90 ₺asgari ücret 33.030 × %3
Üst sınır8.918,10 ₺SGK tavanı 297.270 × %3
50.000 ₺ brütte yıllık18.000 ₺+ %30 devlet katkısı 5.400 ₺

Otomatik Katılım Kimi Kapsar?

Otomatik katılım, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Kanunu'na 2017'de eklenen bir düzenlemedir: 45 yaşını doldurmamış, SGK 4/a (işçi) veya 4/c (memur) statüsünde çalışan herkes, işvereni aracılığıyla bir emeklilik planına dahil edilir. Kademeli geçiş tamamlandığı için bugün beş ve daha fazla çalışanı olan her işyeri kapsamdadır. İşe yeni girdiğinde işveren seni plana dahil eder, emeklilik şirketi bunu sana bildirir ve ilk maaşından itibaren kesinti başlar. 45 yaşını doldurmuş çalışanlar otomatik dahil edilmez; sisteme girmek isteyen kendi başvurusuyla girer.

Bordro açısından önemli olan şu: bu bir işveren primi değil, senin ücretinden kesilen ve senin adına biriken bir katkı payıdır. İşveren yalnız aracıdır; tutarı keser, emeklilik şirketine aktarır. Bu yüzden BES açık da olsa kapalı da olsa işverene maliyet değişmez: 50.000 ₺ brüt için aylık maliyet her iki durumda da 60.875,00 ₺'dir.

%3 Neyin Üzerinden Hesaplanır?

Katkı payı, brüt ücretin değil, prime esas kazancın (PEK) %3'üdür. Çoğu bordroda ikisi aynı rakamdır; fark, prime tabi olmayan kalemler ve SGK tavanı devreye girince ortaya çıkar:

  • Prime tabi her kazanç matraha girer: aylık ücret, fazla mesai, ikramiye, prim, nakit yol yardımı. 50.000 ₺ ücret alıp o ay 5.000 ₺ ikramiye alan çalışanın BES matrahı 55.000 ₺'dir.
  • Prime tabi olmayan kısımlar girmez: yemek kartının günlük 300 ₺'ye kadar olan istisna kısmı, çocuk yardımının 660,60 ₺'lik muaf kısmı, aile yardımının 3.303 ₺'lik muaf kısmı.
  • Matrah SGK tavanıyla sınırlıdır: 2026'da 297.270 ₺'yi aşan kazanç prime girmediği için BES'e de girmez.
  • Hesaplanan tutarın kuruş kısmı dikkate alınmaz; katkı payı tam liraya aşağı yuvarlanır.

Dört farklı brütü motordan geçirdik; son sütun bordronda gördüğün rakamdır:

Aylık brütPrime esas kazanç× %3Bordroda kesilen
33.030,00 ₺ (asgari ücret)33.030,00 ₺990,90 ₺990,00 ₺
45.123,45 ₺45.123,45 ₺1.353,70 ₺1.353,00 ₺
50.000,00 ₺50.000,00 ₺1.500,00 ₺1.500,00 ₺
300.000,00 ₺297.270,00 ₺ (tavan)8.918,10 ₺8.918,00 ₺

Prime esas kazancın hangi kalemlerden oluştuğunu PEK rehberinde, tavanın nasıl kırptığını SGK tavanı ve devir yazısında ayrıntılı anlattık.

Alt ve Üst Sınır Nereden Gelir?

Mevzuatta "BES alt sınırı" diye ayrı bir rakam yoktur; sınırlar prime esas kazancın sınırlarından türer. Tam ay çalışan bir sigortalının PEK'i asgari ücretin altına inemez, tavanın üstüne çıkamaz; dolayısıyla katkı payı da 990,90 ₺ ile 8.918,10 ₺ arasında kalır. Asgari ücretli için hesap 33.030 × %3 = 990,90 ₺, tavandaki çalışan için 297.270 × %3 = 8.918,10 ₺'dir. Kuruş atıldığı için bordroya 990 ₺ ve 8.918 ₺ olarak yansır.

Eksik gün çalışan ya da ay ortasında işe giren çalışanda PEK gün sayısıyla orantılı küçülür, alt sınır da onunla birlikte iner. Tersine, %3 bir tabandır: dilersen emeklilik şirketine bildirerek daha yüksek bir oran seçebilirsin; işveren o oranı keser.

2027 için tahmini bordro parametreleriyle aynı hesap şöyle görünür: tahmini asgari ücret 41.287,50 ₺ için 1.238,63 ₺, tahmini tavan 371.587,50 ₺ için 11.147,63 ₺. Rakamların dayandığı tahmini seti 2027 bütçe yazısında bulabilirsin; resmî parametreler açıklanınca güncellenecek.

Net Maaşa Etkisi: Vergi Sonrası Kesinti

BES kesintisinin bordrodaki yeri, tutarı kadar önemlidir. SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanıp net ücret bulunduktan sonra devreye girer. Yani BES ne gelir vergisi matrahını küçültür ne damga vergisini değiştirir; net ücretten kuruşu kuruşuna düşülür. Ocak 2026'da 50.000 ₺ brüt için iki bordroyu yan yana koyalım:

KalemBES kapalıBES açık
Brüt ücret50.000,00 ₺50.000,00 ₺
SGK işçi primi (%14)−7.000,00 ₺−7.000,00 ₺
İşsizlik işçi payı (%1)−500,00 ₺−500,00 ₺
Gelir vergisi (istisna sonrası)−2.163,67 ₺−2.163,67 ₺
Damga vergisi (istisna sonrası)−128,80 ₺−128,80 ₺
Vergi sonrası net40.207,53 ₺40.207,53 ₺
Otomatik BES kesintisi (%3)0,00 ₺−1.500,00 ₺
Ele geçen40.207,53 ₺38.707,53 ₺

İki sütunun vergi satırları birebir aynı; tek fark en alttaki 1.500 ₺. Bu, özel sağlık ve hayat sigortası primlerinden farklı bir muameledir: o primler GVK 63/3 kapsamında belirli sınırlar içinde gelir vergisi matrahından indirilir, BES katkı payı ise 2013'ten beri bu indirimin dışındadır. Konunun ayrıntısı özel sigorta primi indirimi yazısında. Brütten nete inen zincirin kendisini ise adım adım brütten nete yazısında anlattık.

Önemli: Net ücret üzerinden anlaşan çalışanda BES'in yeri sözleşmeye göre değişir. "Net 40.000 ₺" anlaşması genellikle vergi sonrası neti ifade eder; BES bu tutardan ayrıca kesilir ve ele geçen 40.000 ₺'nin altına iner. Sözleşmede "ele geçen" mi "vergi sonrası net" mi kastedildiğini işe girerken netleştirmek, ilk bordroda sürpriz yaşamamanın tek yoludur.

12 Ay Boyunca BES Açık ve Kapalı

Gelir vergisi dilimi yıl içinde yükseldikçe net düşer; BES kesintisi ise brüt sabit kaldığı sürece her ay aynıdır. Aynı çalışanı motorda Ocak'tan Aralık'a iki kez hesapladık: bekar, tam ay, ek ödemesiz, 50.000 ₺ brüt.

AyGelir vergisiNet (BES kapalı)BES kesintisiEle geçen (BES açık)
Ocak2.163,67 ₺40.207,53 ₺1.500,00 ₺38.707,53 ₺
Şubat2.163,67 ₺40.207,53 ₺1.500,00 ₺38.707,53 ₺
Mart2.163,67 ₺40.207,53 ₺1.500,00 ₺38.707,53 ₺
Nisan2.163,67 ₺40.207,53 ₺1.500,00 ₺38.707,53 ₺
Mayıs3.288,67 ₺39.082,53 ₺1.500,00 ₺37.582,53 ₺
Haziran4.288,67 ₺38.082,53 ₺1.500,00 ₺36.582,53 ₺
Temmuz3.962,25 ₺38.408,95 ₺1.500,00 ₺36.908,95 ₺
Ağustos2.884,90 ₺39.486,30 ₺1.500,00 ₺37.986,30 ₺
Eylül2.884,90 ₺39.486,30 ₺1.500,00 ₺37.986,30 ₺
Ekim4.634,90 ₺37.736,30 ₺1.500,00 ₺36.236,30 ₺
Kasım5.859,90 ₺36.511,30 ₺1.500,00 ₺35.011,30 ₺
Aralık5.859,90 ₺36.511,30 ₺1.500,00 ₺35.011,30 ₺
Yıllık42.318,77 ₺466.135,63 ₺18.000,00 ₺448.135,63 ₺

Temmuz ve Ağustos'taki net artışı, asgari ücret istisnasının yıl ortasında büyümesinden gelir (Temmuz 4.537,75 ₺, Ağustos'tan itibaren 5.615,10 ₺); BES sütunu bundan etkilenmez.

Yıl Sonunda Hesapta Ne Birikir?

Maaşından giden 18.000 ₺, emeklilik hesabına giren tutarın tamamı değildir. Ödediğin her katkı payının %30'u kadar devlet katkısı ayrıca hesabına yatar: 18.000 × %30 = 5.400 ₺. Getiri hesaba katılmadan bir yılın sonunda hesapta 23.400 ₺ vardır; ilk kez otomatik katılıma giren ve cayma süresini kullanmayan çalışana bir defaya mahsus 1.000 ₺ başlangıç devlet katkısı da eklenir. Devlet katkısının yıllık üst sınırı yıllık brüt asgari ücretin %30'udur (2026'da 396.360 × %30 = 118.908 ₺); 50.000 ₺ brütle bu sınıra yaklaşmazsın.

Devlet katkısı kademeli hak edilir: sistemde 3 yılı dolduran %15'ini, 6 yılı dolduran %35'ini, 10 yılı dolduran %60'ını, emeklilik hakkı kazanan (10 yıl ve 56 yaş) tamamını alır. Kendi ödediğin katkı payları ve getirisi ise her zaman senindir; erken ayrılışta yalnız getiri üzerinden stopaj kesilir.

2 Aylık Cayma Hakkı

Plana dahil edildiğinin sana bildirildiği tarihi izleyen iki ay içinde cayma hakkın vardır. Cayarsan o güne kadar kesilen katkı payları, varsa yatırım getirisiyle birlikte, cayma talebinin şirkete ulaşmasından itibaren on iş günü içinde sana iade edilir; devlet katkısı ödenmez. Cayma talebi emeklilik şirketine ya da işverene yazılı veya elektronik olarak yapılır; bordroda kesinti, talebin işlendiği aydan itibaren durur.

İki ay dolduktan sonra cayma hakkı biter, ama sistemden ayrılma hakkı bitmez: istediğin zaman ayrılabilirsin. Fark, ayrılışta katkı paylarının değil birikimin ödenmesi ve devlet katkısının hak ediş oranıyla sınırlı kalmasıdır. Cayan ya da ayrılan çalışan sonradan fikir değiştirirse talebiyle aynı plana yeniden dahil edilir; ancak 1.000 ₺ başlangıç devlet katkısı bir kez tanınır, cayma ile birlikte o hak kaybolur.

Ara Verme ve İşveren Değişikliği

Cayma süresi geçtikten sonra kesintiyi durdurmanın yolu ara verme talebidir. Talebini ücret ödeme gününden en az üç iş günü önce işverene iletirsin; belirttiğin süre boyunca bordrondan katkı payı kesilmez, süre dolunca işveren kesintiye kendiliğinden devam eder. Ara verme sistemden çıkış değildir; birikimin ve kazanılmış süren korunur, sadece o aylarda bordrona BES satırı düşmez ve devlet katkısı da o aylar için yatmaz.

İşveren değiştirdiğinde ne olacağı yeni işyerine bağlıdır. Yeni işverenin bir emeklilik planı varsa birikimin ve sistemde geçirdiğin süre o plana aktarılır; kesinti yeni bordronda kaldığı yerden devam eder. Yeni işyerinde plan yoksa sözleşmeyi bireysel olarak sürdürüp katkı payını kendin ödeyebilirsin; ödemezsen sözleşme sonlanır ve ayrılış hükümleri uygulanır. Kümülatif vergi matrahından farklı olarak BES'te "sıfırdan başlama" yoktur; 3-6-10 yıllık hak ediş süreleri kaldığı yerden sayılır.

Bordroda Nerede Görürsün?

Kesinti, bordronun "kesintiler" bölümünde SGK, işsizlik, gelir ve damga vergisinin altında ayrı bir satırda durur; yazılıma göre "Otomatik BES", "OKS kesintisi" ya da "Bireysel emeklilik katkı payı" adını taşır. Doğru bordroda bu satır üç şartı sağlar: tutar prime esas kazancın %3'üne eşittir (kuruşu atılmış), gelir vergisi matrahı BES olmayan bordroyla aynıdır ve ele geçen tutar vergi sonrası netten tam olarak bu satır kadar düşüktür. Üçünden biri tutmuyorsa hata BES'te değil, muhtemelen matrahı oluşturan kalemlerdedir. Terimlerin tamamını bordro terimleri sözlüğünde topladık.

Kendi rakamlarınla denemek için adım adım hesaplayıcıda BES seçeneğini "Evet" yapman yeterli; sonuç ekranı BES kesintisini ayrı satırda gösterir. 12 ayı tek tabloda görmek istersen Excel stili çalışma alanında BES sütununu açıp kapatarak iki senaryoyu yan yana karşılaştırabilirsin.

Etiketler #bes #otomatik-katilim #bordro-kesintileri #net-maas #2026

Sıkça Sorulan Sorular

Otomatik BES kesintisi brüt ücretin mi, net ücretin mi %3'üdür?
İkisi de değil; prime esas kazancın %3'üdür. Tavan altında ve prime tabi olmayan ek ödemesi yoksa bu rakam brüt ücrete eşittir: 50.000 ₺ brütte 1.500 ₺. Kesinti ise net ücretten, vergiler hesaplandıktan sonra yapılır.
BES kesintisi gelir vergisini düşürür mü?
Hayır. BES katkı payı gelir vergisi ve damga vergisi matrahını değiştirmez; 50.000 ₺ brütte Ocak gelir vergisi BES açık da kapalı da 2.163,67 ₺'dir. Vergi indirimi özel sağlık ve hayat sigortası primlerine tanınır, BES'e tanınmaz.
2026'da en düşük ve en yüksek BES kesintisi ne kadar?
Tam ay çalışanda 990,90 ₺ (asgari ücret 33.030 × %3) ile 8.918,10 ₺ (SGK tavanı 297.270 × %3) arasındadır. Kuruş dikkate alınmadığı için bordroda 990 ₺ ve 8.918 ₺ olarak görünür.
Cayma hakkını kullanırsam kesilen paralar geri gelir mi?
Evet. Plana dahil edildiğinin bildirilmesini izleyen iki ay içinde cayarsan kesilen katkı payları varsa getirisiyle birlikte on iş günü içinde iade edilir; devlet katkısı ödenmez. İki ay geçtikten sonra cayma değil ayrılma söz konusudur.
Yıllık 18.000 ₺ kesintiye karşılık hesapta ne birikir?
Katkı payının %30'u devlet katkısı olarak eklenir: 18.000 + 5.400 = 23.400 ₺ (getiri hariç). İlk kez otomatik katılıma girip cayma süresini kullanmayana bir defaya mahsus 1.000 ₺ başlangıç katkısı da yatar.
İş değiştirince BES kesintisi devam eder mi?
Yeni işverenin emeklilik planı varsa birikim ve süre o plana aktarılır, kesinti yeni bordroda devam eder. Plan yoksa sözleşmeyi bireysel olarak sürdürebilirsin; sürdürmezsen sözleşme sonlanır. Hak ediş süreleri sıfırlanmaz.
Okuyucu değerlendirmeleri

Yazı işine yaradı mı?

Faydasını puanla; istersen kısa bir not bırak. Sorunu aşağıdaki yorum alanında sorabilirsin.

Değerlendirmek için giriş yap

Hesabınla puan ver; dilersen kısa bir not ekle.

Yorumlar · Üyelik gerekmez

Bu yazıyı konuşalım.

Aklına bir şey mi takıldı? Buradan sor.

TC kimlik numarası, telefon, maaş belgesi veya başkasına ait özel bilgi yazma.0 / 2000

Kişisel veri bilgilendirmesi: Aydınlatma metni. E-posta adresin yayımlanmaz. Yorum göndermek üyelik açmaz; bültene yalnız ayrıca istersen kaydolursun.

E-postana gelen kodla doğrula; ekip onayından sonra yayımlansın.

Henüz yayımlanmış yorum yok. İlk soruyu sen sorabilirsin.

Bordro Rehberi

İlgili Makaleler

Kategorinin tüm yazıları

Haftalık bülten

Mevzuat değişiklikleri, parametre güncellemeleri ve haftanın yazıları her hafta e-postanızda.

Kişisel verilerinizin nasıl işlendiği KVKK Aydınlatma Metni'nde yazılıdır. Her e-postada tek tıkla ayrılabilirsiniz.

Hesaplayıcı

Bordro hesaplamanızı hemen yapın

Bu makalede anlatılan tüm hesaplamaları otomatik olarak yapabilirsiniz.