Turnover Oranı Hesaplama

Turnover oranı nedir?

Turnover (personel devir hızı), bir dönemde işten ayrılan çalışanların o dönemdeki ortalama çalışan sayısına oranıdır. Oran, kadronun ne kadar hızlı yenilendiğini gösterir: yüzde 20 turnover, ortalama her 100 çalışandan 20’sinin dönem içinde ayrılıp yerine (ya da yerine alınmadan) kadronun değiştiği anlamına gelir.

Turnover oranı nasıl hesaplanır?

Önce dönem sonu çalışan sayısı bulunur: dönem başı + işe giren − ayrılan. Ortalama çalışan, dönem başı ile dönem sonunun ortalamasıdır. Turnover oranı ayrılan ÷ ortalama çalışan × 100 ile hesaplanır. Örneğin yıla 120 çalışanla başlayan, yıl içinde 30 kişi işe alan ve 20 kişinin ayrıldığı bir işyerinde dönem sonu 130, ortalama 125 çalışandır; turnover 20 ÷ 125 = yüzde 16’dır.

Gönüllü ve gönülsüz turnover farkı

Gönüllü turnover çalışanın kendi isteğiyle ayrılmasıdır: istifa, başka işe geçme, emeklilik gibi. Gönülsüz turnover ise işveren tarafından yapılan fesihlerdir: performans, disiplin, küçülme gibi. İkisi aynı paydayla, ortalama çalışan sayısıyla ayrı ayrı hesaplanır ve toplamları genel turnover oranını verir. Gönüllü turnoverın yüksek olması çoğunlukla ücret, yönetim ya da çalışma koşullarına işaret ederken, gönülsüz turnover işe alım ve uyum sürecinin kalitesini sorgulatır.

Elde tutma oranı nedir?

Elde tutma (retention) oranı, dönem başındaki kadronun dönem sonunda hala işyerinde olan kısmıdır: (dönem başı − dönem başı kadrosundan ayrılan) ÷ dönem başı. Dönem içinde işe girip aynı dönemde ayrılanlar dönem başı kadrosunda olmadığı için bu orana girmez; bu yüzden formda ayrıca sorulur. Turnover ile elde tutma birbirinin tersi değildir: çok kısa sürede ayrılan yeni çalışanlar turnoverı yükseltir ama elde tutma oranını değiştirmez.

Yıllık turnover nasıl hesaplanır?

Yıl içinde yıllık turnoverı izlemenin doğru yolu kümülatif hesaptır: yılbaşından bu yana ayrılan ÷ (1 Ocak çalışan sayısı + ay sonu çalışan sayısı) ÷ 2. Araçta "Yılbaşından bu yana" dönemini seçip dönem başına 1 Ocak çalışan sayısını, işe giren ve ayrılanlara yılbaşından bugüne toplamları yazarsın. Bu oran yıllıklaştırılmaz; yıl sonunda yıllık turnoverın kendisi olur.

Aylık, çeyrek ya da altı aylık oran ise ayrıca yıllıklaştırılmış tahmin olarak gösterilir: aylık oran × 12, çeyrek oran × 4, altı aylık oran × 2. Bu tahmin sonraki ayların aynı hızda geçeceğini varsayar; mevsimsel işe alım ve ayrılışı olan işyerlerinde gerçek yıllık oran farklı çıkabilir.

İlk 90 günde ayrılanlar neden önemli?

İşe girdikten sonraki ilk üç ay içinde ayrılanların payı, işe alım ve oryantasyon sürecinin ne kadar isabetli olduğunu gösterir. Bu pay yüksekse, sorun çoğunlukla iş ilanı ile gerçek iş arasındaki farktan, seçim sürecinden ya da ilk haftaların uyum programından kaynaklanır. İşten ayrılan çalışana ödenecek tutarlar için kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı araçlarını kullanabilirsin.